Thả tôm khi pH cao hoặc thấp có được không? Không nên. Khi pH ao trên 8,3 hoặc dưới 7,5, Anh/chị nên xử lý từ từ rồi đo lại. Chỉ thả khi pH sáng sớm 7,7–8,0, pH chiều không quá 8,3 và chênh lệch sáng – chiều không quá 0,5, kể cả phải dời ngày hẹn với trại giống.
Đến ngày hẹn, nhiều Anh/chị đo lại nước mới thấy pH lệch khá xa: lúc vọt lên gần 9,0, lúc lại tụt xuống dưới 7,5. Tâm lý thường gặp là cố thả đúng hẹn vì sợ mất lịch với trại giống. Nhưng thả tôm vào lúc pH đang lệch mà chưa xử lý là một nguyên nhân phổ biến khiến tôm con bị sốc, hao hụt ngay những ngày đầu. (Nên kiểm tra nước trước khi thả tôm 3-4 ngày)
Hãy cùng Thủy Sản Quốc Nguyên tìm hiểu vì sao pH cao hoặc thấp đều nguy hiểm, cần kiểm tra gì và cách xử lý từng bước trước khi thả.
Đây là một trong các vấn đề thả giống thường gặp. Xem tổng quan tại bài trụ: Kỹ Thuật Thả Tôm Giống: Từ Chuẩn Bị Ao Đến Chống Sốc Cho Tôm. Nếu Anh/chị muốn tìm hiểu sâu hơn về ngưỡng pH, kiềm xuyên suốt vụ nuôi, có thể xem thêm bài Cách Quản Lý pH Và Độ Kiềm Trong Ao Nuôi Tôm.
Nội dung chính
Trong vụ nuôi, pH phù hợp khoảng 7,5–8,3, tối ưu 7,8–8,2. Ngay trước khi thả, nên đưa pH về khoảng 7,7–8,0.
pH 7,5–7,7 hoặc 8,0–8,3 chưa nguy hiểm nhưng chưa tới mức chuẩn để thả, nên điều chỉnh nhẹ và đo lại sáng – chiều trước khi quyết định.
Tôm giống có sức đề kháng còn yếu, gan và ruột chưa hoàn thiện, nên chịu tác động rất nhanh khi môi trường biến động.
Bước 1: Kiểm soát tảo trước nếu tảo dày: nếu tảo quá dày khiến pH chiều tăng, chỉ hạ pH mà không kiểm soát tảo thì chiều hôm sau pH dễ vọt lại. Xử lý tảo bằng Allzyme 1 gói/2.000m³ vào ban ngày (khoảng 11 giờ trưa), để ao nghỉ 1 đêm rồi mới sang các bước sau. Chi tiết xem bài Quản Lý Tảo Ao Tôm.
Bước 2: Chiều khoảng 14–15 giờ, tạt Vitamin C: 5kg Vitamin C cho 1.000m³ nước để hỗ trợ kéo nhẹ pH. Không dùng Vitamin C khi pH đang thấp.
Bước 3: Ban đêm tạt vi sinh: ngâm 1 gói vi sinh (BZT cho ao đất, Shield Pro cho ao bạt) cùng 5kg mật đường và 40 lít nước ao, sục khí khoảng 2 tiếng hoặc ủ kín khoảng 3 tiếng. Liều 1 gói cho 2.000m³, tạt khoảng 10–11 giờ đêm, thường 2 đêm liền. Vi sinh và cách duy trì xem thêm bài Quản Lý Đáy Ao Và Vi Sinh Trong Nuôi Tôm.
Bước 4: Sáng ngay sau đêm vi sinh thứ hai, khoảng 9 giờ: tạt thêm một lượng mật đường nhỏ theo thể tích ao để giữ pH vừa hạ, hạn chế vọt lại vào chiều. Liều cụ thể theo hướng dẫn kỹ thuật viên; giữ quạt và sục khí chạy đủ.
Bước 5: Đo lại sáng và chiều trong 1–2 ngày trước ngày thả: chỉ thả khi pH sáng sớm 7,7–8,0, pH chiều không quá 8,3 và chênh sáng – chiều không quá 0,5.
Điều kiện áp dụng: chỉ nâng pH bằng vôi khi pH thấp ở cả sáng sớm lẫn 2–4 giờ chiều. Nếu chênh sáng – chiều lớn hơn 0,5 thì nguyên nhân thường là tảo; hãy xử lý tảo (xem bài Quản Lý Tảo Ao Tôm) thay vì tạt vôi. Nếu chênh không quá 0,5 mà sáng sớm vẫn thấp, hãy đo thêm kiềm và hỏi kỹ thuật viên trước khi tạt. Nếu nguyên nhân là nền phèn, xử lý phèn trước theo kỹ thuật viên.
Bước 1: Chia nhỏ liều, không tạt dồn: với ao chưa có tôm, tạt trước khoảng 20kg vôi đá (CaO) cho 1.000m³ nước vào khoảng 9–10 giờ sáng.
Bước 2: Đo lại pH sau khoảng 3 tiếng: nếu pH vẫn dưới 7,7 mới tạt cữ thứ hai với liều tương tự, không tăng gấp đôi liều để "cho nhanh". Dừng tạt khi pH đo lại sau 3 tiếng đã vào khoảng 7,7–8,0, và không tạt thêm nếu pH đã trên 8,0.
Bước 3: Không nhồi vôi liên tục: "tối đa hai cữ" tính cho cả đợt xử lý, không phải mỗi ngày. Sau hai cữ mà chưa đạt thì dừng, không tự tạt thêm. Sau khi đo lại nếu pH vẫn dưới 7,7 kiểm tra lại các chỉ số môi trường, nếu pH vượt 8,3, chuyển sang mục 4 để xử lý pH cao. Vôi tạt dồn dễ làm pH bật ngược.
Bước 4: Nâng kiềm riêng ở đêm sau nếu kiềm thấp: vôi đá (CaO) nâng pH nhanh, kiềm tăng rất ít và không bền, nên không dùng để nâng kiềm. Trước đó xử lý phèn (EDTA) và ốc hến, vì còn phèn hoặc ốc hến thì kiềm lên rồi lại tuột, liều EDTA và thuốc diệt ốc dùng theo hướng dẫn của kỹ thuật viên. Sau đó ngâm 20kg Vôi Canxi cùng 20kg Bicarbonate cho 1.000m³, đợi tan rồi tạt khoảng 11 giờ đêm. Duy trì 2–4 đêm rồi đo lại, dừng khi kiềm đạt khoảng 120 mg/L, sau đó phải bổ sung khoáng định kỳ. Chi tiết xem bài thả tôm khi độ kiềm thấp.
Bước 5: Đo lại sáng và chiều đến khi ổn định: chỉ thả khi pH sáng sớm 7,7–8,0, pH chiều không quá 8,3 và chênh sáng – chiều không quá 0,5. Không nên kỳ vọng đạt chuẩn ngay sau một lần tạt, nhất là khi do mưa lớn kéo dài hoặc nền phèn.
Không nên. pH trên 8,3 hoặc dưới 7,5 đều dễ gây sốc cho tôm con; cần xử lý từ từ, đo lại rồi chỉ thả khi pH sáng sớm 7,7–8,0, pH chiều không quá 8,3 và chênh sáng – chiều không quá 0,5.
Kiểm soát tảo trước nếu tảo dày, rồi tạt Vitamin C 5kg/1.000m³ lúc 14–15 giờ. Ban đêm tạt vi sinh ngâm cùng mật đường khoảng 10–11 giờ đêm trong 2 đêm liền; sáng ngay sau đêm vi sinh thứ hai tạt thêm mật đường, rồi đo lại sáng và chiều.
Trước hết xác định pH thấp cả sáng sớm lẫn chiều. Nếu đúng, chia nhỏ liều, tạt trước khoảng 20kg vôi đá (CaO)/1.000m³ lúc 9–10 giờ đêm cho ao chưa có tôm, đo lại sau 3 tiếng, dừng khi pH vào khoảng 7,7–8,0, pH vẫn dưới 7,7 mới tạt cữ hai, đã trên 8,0 thì không tạt thêm. Tối đa hai cữ cho cả đợt xử lý; sáng hôm sau pH còn dưới 7,7 thì hỏi kỹ thuật viên để có hướng xử lý, không tự tạt thêm, pH vượt 8,3 thì chuyển sang xử lý pH cao. Nếu kiềm thấp thì nâng kiềm riêng bằng Vôi Canxi và Bicarbonate vào đêm sau, duy trì 2–4 đêm rồi đo lại.
Không nên. Axit mạnh làm pH giảm quá nhanh, môi trường biến động ngay trước giờ thả, rủi ro lớn hơn lợi ích.
Nên báo trại giống dời ngày thả. Nếu tôm đã về mà pH ao chưa đạt, đừng thả xuống ao, gọi ngay trại giống và kỹ thuật viên. Trong lúc chờ, để tôm nơi mát, sục khí đủ, che nắng và không giữ lâu vì oxy trong bọc giảm dần. Thời gian chờ tối đa chốt theo từng lô với trại giống.
Thả tôm khi pH cao hoặc thấp cần xử lý đúng trình tự: đo pH và kiềm sáng – chiều, xác định nguyên nhân, xử lý từ từ rồi đo lại. Chỉ thả khi pH sáng sớm 7,7–8,0, pH chiều không quá 8,3 và chênh sáng – chiều không quá 0,5.
Làm vậy giúp tôm con thích nghi tốt ngay từ giờ đầu và hạn chế hao hụt trong những ngày đầu vụ.
Nếu ao của Anh/chị đang lệch pH trước ngày thả, hãy gửi pH sáng sớm, pH chiều, độ kiềm và mô hình ao qua SĐT/Zalo: 0968.86.7577. Đội ngũ Thủy Sản Quốc Nguyên sẽ cùng anh chị đối chiếu số đo và chốt hướng xử lý trước ngày thả.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 0968.86.7577. Đội ngũ Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
Bài liên quan
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
