Sáng ra nước ao đổi màu, tối nổi đầu? Cách nhận biết sụp tảo, tảo tàn và xử lý từng bước: oxy, giảm ăn, rửa nước, vớt xác tảo, enzyme, vi sinh.
Sụp tảo là lúc tảo chết đồng loạt, nước đổi màu rất nhanh, xác tảo phân hủy hút oxy và đẩy khí độc lên, nên tôm hay nổi đầu ban đêm và bỏ ăn. Việc cần làm trước tiên là chạy hết quạt, bổ sung oxy viên rồi Yucca, cắt cữ ngày sụp tảo, giảm 30–50% thức ăn trong 2–3 ngày. Sau đó rửa nước, vớt xác tảo và xử lý bằng enzyme, vi sinh theo từng bước, không dùng hóa chất làm bạc nước.
Sáng ra ao, Anh/chị thấy nước từ xanh đậm chuyển đục bạc chỉ sau một đêm, mặt nước nổi váng bọt và xác tảo, còn tối hôm trước tôm đã nổi đầu. Đó là kiểu tình huống người nuôi hay gặp sau mưa lớn hoặc sau chuỗi ngày nắng gắt. Bài này giúp Anh/chị phân biệt tảo tàn với sụp tảo, biết vì sao ao rơi vào tình huống đó và xử lý theo thứ tự để tôm đỡ bị thiệt.
Bài trụ cùng cụm: Quản lý tảo và màu nước ao tôm: nhận biết và cách kiểm soát các loại tảo.
Nội dung chính
Tảo tàn là một phần tảo già, tảo yếu chết đi nên màu nước nhạt dần. Sụp tảo là cả mảng tảo chết cùng lúc, màu nước đổi trong vài giờ. Điểm chung là xác tảo phân hủy, tiêu hao oxy và làm khí độc tăng, nên tôm chịu áp lực lớn nhất vào ban đêm và rạng sáng.
Anh/chị có thể nhận ra qua mấy dấu hiệu sau.
Sụp tảo hiếm khi có một nguyên nhân duy nhất. Những lý do thường gặp nhất:
| Nguyên nhân | Điều xảy ra trong ao |
|---|---|
| Mưa lớn, mưa trái mùa | pH, độ mặn và kiềm tụt nhanh, tảo bị sốc rồi chết hàng loạt |
| Tảo quá dày, quá già | Sau nhiều ngày nắng, tảo dày dễ tàn khi trời đổi |
| Cắt tảo bằng hóa chất | Nước bạc đục trong vài giờ, tôm yếu, trống ruột, có thể tuột gan |
| Dư thức ăn, đáy dơ | Dinh dưỡng thừa nuôi tảo bùng lên rồi tàn từng đợt |
| Nước cạn, ao thiếu quạt | Nước ít, phân tầng, oxy buổi đêm tụt nhanh |
Tôm trên khoảng 40 ngày nhạy với biến động tảo hơn. Còn sau mưa lớn, gan tôm thường nhợt đi sau 2–3 giờ, nhất là tôm 25–30 ngày tuổi, nên mưa kèm tảo tàn là tổ hợp cần canh kỹ.
Khi đã nghi sụp tảo, Anh/chị làm đủ ba việc dưới đây trước, chưa vội tạt sản phẩm xử lý nước.
Oxy và Yucca cùng 1 lần. Chạy hết quạt, đặc biệt từ chiều tối đến sáng. Khi tôm nổi đầu, tạt oxy viên khoảng 5 kg cho 1.000 m³ rồi mới tạt Yucca, mức thường dùng là 1 chai cho 2.000 m³ (khẩn cấp có thể 1 chai cho 1.000 m³). Làm ngược lại thì Yucca không phát huy được vì ao đang thiếu oxy. Mùa mưa nên trữ sẵn oxy viên và Yucca trong kho.
Giảm thức ăn. Giảm 30–50% thức ăn trong 2–3 ngày để gan ruột tôm đỡ quá tải, thức ăn dư cũng không thành chất hữu cơ nuôi thêm tảo. Nếu tôm yếu hẳn, bỏ ăn nhiều, nên gọi kỹ thuật viên trước khi quyết định cắt cữ.
Không nên tạt hóa chất cắt tảo. Ao đang sụp mà tạt thêm thuốc diệt tảo thì giống đổ dầu vào lửa: nước bạc nhanh hơn, oxy tụt thêm, tôm trống ruột và tuột gan. Nguyên tắc ở ngoài ao là cắt tảo, hạ pH, khử phèn đều làm dần trong 2–5 ngày.
Sau khi tôm đã qua cơn thiếu oxy, Anh/chị xử lý nước theo trình tự sau. Hai loại ao có hơi khác nhau ở bước đầu và loại vi sinh.
| Loại ao | Trình tự thực hiện |
|---|---|
| Ao đất | Yucca và oxy viên, rửa nước 9 giờ sáng, vớt xác tảo, enzyme 11 giờ trưa, đêm mai cấy vi sinh BZT 23 giờ trong 2 đêm |
| Ao bạt | Thay một phần nước khoảng 30-50%, rửa nước, vớt xác tảo, rồi tạt enzyme và vi sinh Shield Pro 23 giờ trong 2 đêm |
Làm theo thứ tự:
Sau đó hỗ trợ gan ruột nhẹ nhàng cho tôm, ví dụ Liver One 2L tạt lúc 17–18 giờ (1 can 2 lít cho 2.000 m³). Sản phẩm này chỉ hỗ trợ dưỡng gan lại, sau khi tôm bị sốc môi trường.
Có thể, nhưng cũng có khi ao vốn thiếu tảo. Anh/chị nhìn thêm váng xác tảo, mùi nước, mức oxy sáng sớm và việc tôm có bỏ ăn hay nổi đầu hay không rồi mới kết luận.
Nếu xử lý đúng nhịp, nhiều ao về dần màu trà sau khoảng 3–5 ngày, nhưng tôm vẫn cần theo dõi sát thêm vài ngày vì gan ruột còn yếu.
Chưa nên. Giảm trước, rồi tăng dần theo nhá. Thấy tôm ăn hết nhá, phân đen chặt thì mới nâng thêm.
Bọt nhỏ, dày, trôi 5–6 m vẫn không tan là dấu hiệu hữu cơ tích tụ. Anh/chị rửa nước rồi cấy vi sinh lúc 23 giờ, bọt to, mỏng, chỉ ở trước dàn quạt thường là nhớt do tôm lột.
Không nên. Hóa chất làm cắt tảo nhanh, đục nước chỉ trong vài giờ nhưng dễ kéo theo trống ruột, tuột gan. Đi chậm 2–5 ngày an toàn hơn cho tôm.
Sụp tảo nguy hiểm vì nó vừa xoá trộn môi trường, giảm hàm lượng oxy vừa kéo khí độc lên đúng lúc tôm yếu nhất. Thứ tự đúng là oxy trước, giảm hoặc cắt cữ ăn, rửa nước, vớt xác, enzyme buổi trưa, vi sinh ban đêm và tuyệt đối không cắt tảo gấp.
Nếu Anh/chị đang gặp ao đổi màu nhanh hoặc tôm nổi đầu, hãy liên hệ kỹ thuật viên Thủy Sản Quốc Nguyên qua điện thoại hoặc Zalo 0968.86.7577.
Bài liên quan
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
