Kỹ thuật thả tôm giống đúng cách: chuẩn bị ao, thuần hóa, chống sốc và xử lý các tình huống thường gặp khi thả. Cẩm nang tổng hợp giúp người nuôi vào vụ an toàn.
Giai đoạn thả giống quyết định phần lớn tỷ lệ sống và sự đồng đều của cả vụ nuôi. Thả đúng cách giúp tôm nhanh thích nghi, khỏe ngay từ đầu; thả sai cách khiến tôm sốc, rớt sớm và hao hụt kéo dài. Vì vậy, nắm vững kỹ thuật thả tôm giống là bước nền tảng của mỗi vụ.
Hãy cùng Thủy sản Quốc Nguyên đi qua toàn bộ quy trình: từ chuẩn bị ao và nước, thuần hóa tôm, chống sốc, đến cách xử lý các tình huống thường gặp khi thả.
Bạn có thể xem tổng quan tại đây và bấm vào từng vấn đề để đọc chi tiết:
Ao và nước đạt chuẩn là điều kiện tiên quyết để tôm không sốc khi thả. Các bước chuẩn bị gồm cải tạo và xử lý đáy, lấy nước qua lắng và diệt khuẩn, gây màu để tạo hệ tảo có lợi, và kiểm tra các chỉ tiêu môi trường trước khi thả.
Một số tình huống cần xử lý dứt điểm ở khâu này:
- pH chưa đạt hoặc dao động: cần đưa pH về khoảng 7,5–8,3 và ổn định.
- Độ kiềm thấp: cần nâng kiềm để tôm dễ lột và làm vỏ nhanh.
- Nước còn trong, chưa lên màu: nên gây màu trước để hạn chế sốc nhiệt và tảo đáy.
- Còn tồn lưu hóa chất: cần trung hòa và kiểm tra trước khi thả.
- Còn khí độc: cần đưa NH3, NO2 về 0 an toàn.
Thuần tôm là quá trình giúp tôm làm quen từ từ với nước ao.
Ba yếu tố cần quan tâm nhất là nhiệt độ, độ mặn và pH. Sự thay đổi đột ngột giữa nước trại giống, nước vận chuyển và nước ao có thể làm tôm chịu thêm áp lực sau thả, thường trong 30–60 phút, tránh thay đổi đột ngột.
Song song, người nuôi nên chống sốc bằng cách bổ sung khoáng, vitamin và ổn định môi trường trước khi thả.
Một số sự cố khi thuần cần lưu ý:
- Tôm rớt trong bọc: thường do tôm yếu, đóng mật độ dày, thay đổi nhiệt độ hoặc thiếu oxy khi vận chuyển.
- Tôm rớt khi thuần nhiệt độ: do chênh lệch giữa các yếu tố môi trường, pH, khí độc NH3, NO2…nhiệt hoặc độ mặn quá nhanh.
Trước khi thuần, cần đo:
- Nhiệt độ nước trong bọc hoặc bể vận chuyển.
- Nhiệt độ nước ao.
- Độ mặn của hai nguồn nước.
- pH của nước vận chuyển và nước ao.
Mức chênh càng lớn thì quá trình thuần càng phải chậm. Không nên áp dụng cố định “30 phút” hoặc “60 phút” cho mọi lô giống.
Có thể đặt bọc tôm trên mặt nước trong thời gian phù hợp để nhiệt độ trong bọc thay đổi dần theo nước ao.
Trong thời gian này cần tránh:
- Để bọc trực tiếp dưới nắng gắt.
- Để bọc nằm tại khu vực nước quá nóng.
- Ngâm quá lâu khi oxy trong bọc không còn bảo đảm.
Nếu vận chuyển bằng thùng phuy, bổ sung nước ao vào trước và duy trì sục khí trong suốt quá trình thuần.
Cho nước ao vào thùng xốp, kết hợp theo dõi phản ứng của tôm.
Nếu tôm bơi yếu, tập trung bất thường, mất thăng bằng hoặc hao tăng, cần dừng việc thay đổi nước và kiểm tra lại. Không nên tiếp tục pha nước thật nhanh để kịp giờ thả.
Lưu ý thời gian thuần phụ thuộc vào mức chênh giữa nước vận chuyển và nước ao, thay vì có một mốc thời gian giống nhau cho mọi trường hợp.
Nên chọn thời điểm nhiệt độ môi trường tương đối ổn định, tránh nắng gắt, mưa lớn hoặc thời tiết đang thay đổi nhanh.
Buổi sáng sớm hoặc chiều mát thường thuận lợi hơn, nhưng không nên chọn giờ chỉ theo thói quen. Trước khi thả vẫn cần đo nhiệt độ, pH, độ mặn và oxy thực tế.
- Thả lúc mấy giờ: ưu tiên sáng sớm (5-6h) hoặc chiều mát sau (18-19h).
- Thả trời nắng nóng: cần thuần kỹ và tránh giờ nắng gắt.
- Thả trời mưa: mưa làm tụt pH và độ mặn nhanh; nên tránh thả hoặc ổn định nước thật kỹ.
Mật độ thả cần phù hợp với mô hình và năng lực quản lý của ao. Ao đất thường 50–70 con/m², ao bạt và ao công nghệ cao có thể 150–300 con/m² tùy điều kiện.
Mật độ quá cao khi năng lực quản lý chưa theo kịp dễ dẫn tới phân đàn, cạnh tranh oxy và tăng áp lực bệnh.
Không nên sao chép mật độ của ao khác chỉ vì cùng diện tích. Hai ao có cùng kích thước nhưng hệ thống oxy, độ sâu, nguồn nước và năng lực quản lý khác nhau sẽ có sức tải khác nhau.
Trong những ngày đầu sau thả, cần quan sát kỹ để can thiệp sớm:
- Tôm không chịu nằm đáy: thường do sốc môi trường hoặc khí độc.
- Tôm chết trắng: do môi trường còn tồn lưu hoá chất diệt khuẩn hoặc giống yếu.
- Tôm không đồng đều: do giống, mật độ và dinh dưỡng.
- Tôm bị TPD: bệnh mờ đục hậu ấu trùng, gan mờ, tôm chết sớm; ưu tiên chọn giống sạch.
Các biểu hiện này có thể liên quan đến sốc môi trường, oxy, chất lượng giống, khí độc, tồn dư chất xử lý hoặc sự chênh lệch giữa nước vận chuyển và nước ao. Không nên chỉ nhìn một dấu hiệu rồi kết luận nguyên nhân.
Mười ngày đầu là giai đoạn tôm còn yếu và nhạy cảm với môi trường. Nên duy trì môi trường ổn định, bổ sung khoáng và men vi sinh, đồng thời dưỡng gan để tôm bắt nhịp ăn tốt.
Anh/chị nên:
- Duy trì quạt và oxy phù hợp.
- Theo dõi pH sáng – chiều.
- Kiểm tra màu nước và độ trong.
- Quan sát khả năng phân tán của tôm.
- Quản lý thức ăn theo ngày tuổi và thực tế ao.
- Theo dõi gan, ruột khi bắt được mẫu.
- Tránh diệt khuẩn hoặc thay đổi môi trường mạnh.
- Cấy vi sinh khi để hạn chế khuẩn gây hại phát triển mạnh.
- Bổ sung khoáng, vitamin hoặc sản phẩm hỗ trợ theo tình trạng thực tế và hướng dẫn trên nhãn.
Sau khi đã kiểm tra môi trường, Anh/chị có thể tham khảo sản phẩm hỗ trợ chống sốc Anti Shock và Liver One 2L tạt dưỡng gan trong giai đoạn tôm chịu áp lực do vận chuyển và thay đổi điều kiện nước. Các sản phẩm này không thay thế việc thuần giống và kiểm soát môi trường. Nhưng hỗ trợ ổn định chức năng gan trong giai đoạn mới thả.
Áp dụng đúng kỹ thuật thả tôm giống ở từng bước, kết hợp ghi chép nhật ký ao để so sánh giữa các vụ, sẽ giúp nâng cao tỷ lệ sống và sự đồng đều của đàn tôm.
1. Nên thả tôm giống vào lúc mấy giờ?
→ Ưu tiên sáng sớm (5–6h) hoặc chiều mát (18-19h), khi nhiệt độ nước ổn định và ít chênh lệch với nước vận chuyển.
2. Thuần tôm giống trong bao lâu là đủ?
→ Thường thuần 30–60 phút để cân bằng dần nhiệt độ, độ mặn và pH; ao có chênh lệch lớn thì cần thuần lâu hơn.
3. Mật độ thả bao nhiêu là hợp lý?
→ Tùy mô hình: ao đất 50-70 con/m², ao bạt và công nghệ cao 150–300 con/m² tùy năng lực quản lý.
4. Có nên thả tôm khi trời mưa không?
→ Không nên, vì mưa làm tụt pH và độ mặn nhanh, tôm dễ sốc; nếu bắt buộc, cần ổn định nước và chống sốc kỹ.
Kỹ thuật thả tôm giống cần được thực hiện theo một chuỗi liên tục: chuẩn bị ao, kiểm tra nước, đánh giá chất lượng giống, thuần nhiệt độ, độ mặn, pH, chọn thời điểm phù hợp và theo dõi sát sau thả.
Không nên cố thả đúng lịch khi ao chưa ổn định, áp dụng một thời gian thuần cố định hoặc sao chép mật độ của ao khác. Mỗi quyết định cần dựa trên kết quả đo thực tế và năng lực quản lý của từng mô hình
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 0968.86.7577 – 0969.86.7577. Đội ngũ Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
