Tôm bị trống ruột, ruột nhỏ có phải là bệnh? Cách nhận biết, những nguyên nhân thường gặp và hướng xử lý nhẹ nhàng để Anh/chị tham khảo.
Trống ruột là tình trạng ruột tôm có rất ít hoặc không có thức ăn. Đây là một dấu hiệu cần theo dõi, chưa phải tên của một bệnh riêng. Tôm mới lột xác cũng có thể trống ruột vì chưa kịp ăn. Anh/chị nên chài nhiều con, kiểm tra gan, nhá và môi trường trước khi quyết định xử lý.
Anh/chị có thể xem thêm bài tổng quan: Bệnh đường ruột ở tôm: nhận biết qua phân và ruột, nguyên nhân, hướng xử lý.
Khi chài tôm lên và thấy ruột trống, nhiều Anh/chị lo ngay đến bệnh nặng. Thực tế, ruột trống có thể xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, và có những hoàn cảnh hoàn toàn bình thường. Bài viết này giúp Anh/chị phân biệt để xử lý đúng lúc.
Nội dung chính
Ruột tôm khỏe chạy dọc thân, thường đầy thức ăn và liền mạch, không đứt khúc. Phân trong nhá thường chặt, dài và đều màu.
Khi tôm bắt mồi ổn định, Anh/chị thường thấy ruột đầy sau cữ ăn. Ngược lại, ruột trống, ruột nhỏ hoặc ruột mờ cho thấy tôm đang ăn ít hơn bình thường hoặc đang gặp vấn đề ở gan và đường ruột.
Tôm mới lột xác thường trống ruột vì chưa kịp ăn, và đây không phải là bệnh trống ruột. Vì vậy, Anh/chị nên chài nhiều con ở nhiều vị trí và xem tỷ lệ, thay vì chỉ nhìn một vài con.
Nếu chỉ một ít tôm trống ruột và phần còn lại ăn bình thường, nhá sạch đều, Anh/chị có thể tiếp tục theo dõi thêm một hai cữ.
Khi nhiều tôm trống ruột cùng lúc, Anh/chị có thể cân nhắc các nhóm nguyên nhân sau.
Chính vì vậy, Anh/chị nên kiểm tra nhá, oxy sáng sớm, pH, kiềm, khí độc, tảo và gan tụy trước khi xử lý ruột.
Khi tôm trống ruột rõ, Anh/chị có thể cắt thức ăn khoảng 1 đến 2 ngày để ruột và gan được nghỉ. Nếu gan và bao tử còn tốt, nhiều ao vẫn có thể phục hồi. Ngược lại, khi tôm vừa trống ruột vừa tuột gan, khả năng phục hồi thường thấp hơn.
Khi nguyên nhân đến từ mưa dập hoặc cắt tảo đột ngột, Anh/chị có thể dùng vi sinh để làm sạch nước trong khoảng 2 ngày, tạt khoáng chất để ổn định môi trường, giữ oxy tốt và hạn chế thay đổi mạnh.
Sau khi tôm ổn định, Anh/chị có thể cho ăn lại với lượng nhẹ, rồi tăng dần theo nhá. Trong những ngày đầu, Anh/chị có thể trộn axit hữu cơ hoặc tỏi đen cùng men vi sinh ở một cữ, và dùng men tiêu hóa hoặc nấm men ở cữ khác, theo hướng dẫn của kỹ thuật viên. Anh/chị không nên trộn quá nhiều loại trong một cữ.
Anh/chị có thể chài lại để xem ruột đã đầy dần chưa và gan có đậm màu trở lại không.
Nếu Anh/chị thấy tôm trống ruột, ốp thân và xi phông lên nhiều xác tôm cùng lúc, đây là tình huống khá nặng. Anh/chị nên trao đổi sớm với kỹ thuật viên để cân nhắc thu hoạch, nhằm hạn chế thiệt hại.
Nhiều ao sau bệnh ruột có tôm mềm vỏ, da thiết. Lúc này Anh/chị không nên vội cho ăn đạm cao, vì ruột còn yếu. Anh/chị có thể dùng nấm men, vitamin, men tiêu hóa và glucan trong khoảng 5 đến 7 ngày để tôm lấy lại sức. Theo kinh nghiệm, chỉ tạt khoáng thường chưa đủ trong trường hợp này.
Một mình hình dạng ruột thường chưa nói hết tình trạng của tôm. Anh/chị có thể đặt ba quan sát cạnh nhau để có cái nhìn đầy đủ hơn.
| Quan sát | Gợi ý Anh/chị có thể cân nhắc |
|---|---|
| Ruột trống, nhá còn thức ăn, gan còn đậm màu | Tôm có thể đang giảm bắt mồi do môi trường, nên Anh/chị kiểm tra oxy, pH và khí độc |
| Ruột trống, nhá sạch, tôm mới lột | Tôm có thể vừa lột xác, nên Anh/chị theo dõi thêm một hai cữ |
| Ruột trống, gan nhợt hoặc teo | Gan có thể đang yếu, nên Anh/chị giảm thức ăn và hỗ trợ gan |
| Ruột trống kèm phân bất thường, tôm chết rải rác | Anh/chị nên chài tỷ lệ và trao đổi với kỹ thuật viên về việc lấy mẫu |
Cách đọc này chỉ mang tính tham khảo, nên Anh/chị vẫn cần nhìn thêm màu nước, thời tiết và lượng thức ăn của mấy ngày gần đây.
Không hẳn. Tôm mới lột có thể trống ruột, nên Anh/chị nên chài nhiều con và xem thêm gan, nhá, môi trường.
Hai tình trạng này đều cho thấy tôm ăn ít, nhưng ruột nhỏ thường kéo dài hơn và hay đi cùng gan yếu, nên Anh/chị nên soi gan song song.
Anh/chị nên kiểm tra môi trường trước, rồi hỗ trợ tạt thảo mộc Liver One 2L để dưỡng gan, vì chỉ bổ gan mà môi trường chưa ổn thì tôm thường khó hồi phục.
Thời gian này thay đổi theo mức độ tổn thương và môi trường, nhưng nhiều ao thấy ruột đầy dần sau 1-2 ngày khi Anh/chị ổn định nước và cho ăn nhẹ lại.
Trống ruột là một dấu hiệu cần theo dõi, và Anh/chị nên đánh giá theo tỷ lệ chứ không theo từng con. Khi Anh/chị cho tôm nghỉ ăn ngắn, ổn định môi trường và cho ăn lại từ từ, nhiều ao có thể phục hồi dần.
Nếu Anh/chị còn băn khoăn về tình trạng ruột tôm trong ao của mình, Anh/chị có thể liên hệ kỹ thuật viên Thủy Sản Quốc Nguyên qua điện thoại hoặc Zalo 0968.86.7577. Khi liên hệ, Anh/chị có thể cho kỹ thuật viên biết giúp 4 thông tin: tình trạng tôm đang gặp, ngày tuổi của tôm, ao đất hay ao bạt, và những cách Anh/chị đã xử lý.
Bài liên quan
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
