Quy trình thuần tôm giống về nhiệt độ, độ mặn và pH trước khi thả theo từng bước, giúp tôm con không bị sốc thẩm thấu, tăng tỷ lệ sống ngay từ đầu vụ.
Nhiều Anh/chị làm nước rất bài bản, chuẩn bị ao kỹ càng trước khi thả, nhưng đến lúc thả xong vẫn thấy tôm hao hụt lai rai trong tuần đầu mà không rõ nguyên nhân. Phần lớn trường hợp này nằm ở một bước dễ bị xem nhẹ: thuần tôm giống cân chỉnh nhiệt độ, độ mặn và pH giữa bọc tôm và ao nuôi trước khi thả.
Hãy cùng Thủy sản Quốc Nguyên tìm hiểu vì sao bước thuần tôm lại quan trọng, các sai lầm thường gặp và quy trình thuần đúng kỹ thuật theo từng bước để tôm con không bị sốc.
Tôm con khi rời trại giống đã trải qua một hành trình vận chuyển khiến tốn rất nhiều năng lượng, nên chỉ cần thêm một biến động môi trường đột ngột cũng đủ gây ảnh hưởng nghiêm trọng:
- Chênh lệch nhiệt độ và độ mặn đột ngột gây sốc thẩm thấu, tôm con yếu ngay từ đầu, tỷ lệ sống thấp và dễ phát sinh vấn đề trong những ngày đầu.
- Môi trường trong bọc giống và môi trường ao thường không khớp nhau, dù Anh/chị đã xử lý nước ao rất kỹ, nếu không thuần đúng cách thì tôm vẫn dễ bị hao ngay khi thả.
- Đặc biệt nguy hiểm khi tôm vừa vận chuyển xa (nhiệt độ trong bọc thường thấp hơn nhiệt độ ao) hoặc khi độ mặn tại trại giống khác với ao nuôi.
- Tôm bơi lờ đờ, nổi lên mặt nước thay vì nằm đáy ngay sau khi thả.
- Hao hụt lai rai rải rác trong tuần đầu sau khi thả mà không rõ nguyên nhân dịch bệnh.
- Gan tụy tôm con nhợt nhạt, mất sắc tố sớm hơn bình thường.
- Tỷ lệ sống sau thả dưới 85% dù chất lượng con giống ban đầu được đánh giá tốt.
1. Đo và đối chiếu 3 chỉ số quan trọng nhất: nhiệt độ, độ mặn và pH giữa nước trong bọc giống và nước ao nuôi, đây là 3 yếu tố quyết định mức độ cần thuần kỹ hay nhẹ.
2. Xác định mức chênh lệch độ mặn: nếu chênh lệch trên 8–10‰, nguy cơ sốc môi trường rất cao; mức lý tưởng để tôm dễ thích nghi là chỉ lệch khoảng 3–5‰.
3. Kiểm tra chỉ tiêu môi trường ao nuôi: đảm bảo pH, độ kiềm, oxy hòa tan, độ trong, NH3/NH4 nằm trong ngưỡng an toàn cho tôm giống trước khi thả.
4. Gây màu nước ổn định trước 3-4 ngày: đạt độ trong khoảng 30–40cm (màu xanh nõn chuối hoặc màu trà nhạt), vừa tạo nguồn thức ăn tự nhiên ban đầu, vừa giảm sốc ánh sáng và ổn định môi trường cho tôm con những ngày đầu.
5. Chuẩn bị sẵn dụng cụ thuần: thùng xốp hoặc thùng nhựa sạch, đủ lớn để chứa lượng tôm cần thuần trước khi thả ra ao.
Bước 1: Cân bằng nhiệt độ (30 phút): mở nắp thùng xốp sau đó bơm nước ao tưới lên để khoảng 30-40 phút để nhiệt độ trong bọc và nước ở ao dần cân bằng, tránh mở bọc đột ngột khi nhiệt độ còn chênh lệch lớn.
Bước 2: Chuyển tôm sang thùng thuần: mở bọc, đổ tôm và nước trong bọc vào thùng xốp hoặc thùng nhựa đã có sẵn một phần nước ao.
Bước 3: Thuần độ mặn và pH từ từ (30–45 phút): châm thêm nước ao vào thùng mỗi khoảng 5 phút một lần, cho tôm quen dần với độ mặn và pH của ao nuôi thay vì đổ nước ao vào một lần. Quá trình này nên kéo dài khoảng 30–45 phút tùy mức chênh lệch ban đầu.
Bước 4: Quan sát phản ứng của tôm: sau khi thuần, quan sát 15–30 phút; nếu tôm bơi mạnh trở lại, phản xạ nhanh, tìm đáy tốt thì mới tiến hành thả ra ao. Nếu tôm còn lờ đờ, cần kéo dài thêm thời gian thuần trước khi thả.
Bước 5: Tạt hỗ trợ trước khi thả 30 phút: tạt LIVER ONE 2L (liều 1 can cho 2.000m³ nước) kết hợp Vitamin tổng hợp Anti Shock xuống ao trước khi thả khoảng 30 phút, giúp "lót nền" môi trường và hỗ trợ gan tụy tôm con ổn định ngay từ giờ đầu tiên.
Bước 6: Thả tôm vào thời điểm phù hợp: ưu tiên thả vào khoảng thời gian trời mát ban đêm hoặc chiều mát, tuỳ mỗi khu vực, khi nhiệt độ nước đã giảm bớt, giúp tôm ít bị sốc nhiệt hơn so với thả ban ngày lúc nắng gắt.
📌 Lưu ý: nếu độ mặn ao nuôi chênh lệch quá lớn so với trại giống (trên 8–10‰), nên báo trước cho trại giống để họ thuần dần độ mặn từ phía trại trước khi giao tôm, kết hợp với quy trình thuần tại ao để giảm bớt mức độ sốc cho tôm con.
- Không kiểm tra độ mặn trước khi báo, chỉ dự đoán, dẫn đến tôm về bị sốc ngay từ đầu vì chênh lệch quá lớn.
- Đổ nước ao vào thùng thuần một lần với lượng lớn thay vì châm từng ít một, khiến tôm không kịp thích nghi.
- Thả thẳng tôm từ bọc xuống ao mà không qua bước thuần, đặc biệt khi tôm vừa vận chuyển đường xa.
- Không tạt thảo dược gan và Vitamin chống sốc trước khi thả, để hỗ trợ dưỡng agn và chống sốc cho tôm giai đoạn đầu.
- Thả tôm vào ban ngày lúc nắng gắt, làm tăng nguy cơ sốc nhiệt cộng dồn với sốc vận chuyển.
1. Thuần tôm giống mất bao lâu là đủ?
→ Thường khoảng 30–45 phút cho bước cân bằng độ mặn và pH, cộng thêm 30 phút cân bằng nhiệt độ trước đó; thời gian cụ thể tùy mức chênh lệch thực tế giữa bọc giống và ao nuôi.
2. Chênh lệch độ mặn bao nhiêu thì cần thuần kỹ?
→ Chênh lệch trên 8–10‰ được xem là nguy cơ cao gây sốc; mức lý tưởng để tôm dễ thích nghi là chỉ lệch khoảng 3–5‰, dưới mức này việc thuần thường diễn ra nhẹ nhàng hơn.
3. Vì sao đã thuần đúng cách mà tôm vẫn hao hụt sau khi thả?
→ Có thể do các yếu tố khác chưa được kiểm soát tốt như chất lượng con giống ban đầu, môi trường ao chưa thực sự ổn định, hoặc chưa tạt hỗ trợ dưỡng gan và chống sốc trước khi thả, cần rà soát lại các bước thả chứ không chỉ riêng bước thuần.
4. Có cần thuần tôm nếu độ mặn ao và trại giống gần như tương đương không?
→ Vẫn nên thuần để cân bằng nhiệt độ và giảm sốc do vận chuyển, dù độ mặn không chênh lệch nhiều, vì nhiệt độ và stress vận chuyển vẫn có thể ảnh hưởng đến tôm con.
Quy trình thuần tôm giống trước khi thả cần đi đúng trình tự: cân bằng nhiệt độ → chuyển tôm sang thùng thuần → thuần độ mặn và pH từ từ → quan sát phản ứng → tạt hỗ trợ dưỡng gan và chống sốc trước khi thả 30 phút → thả vào thời điểm phù hợp, để tôm con thích nghi tốt ngay từ những giờ đầu tiên, hạn chế hao hụt sớm và giữ tỷ lệ sống cao cho cả vụ nuôi.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 0968.86.7577 - Đội ngũ Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
