Bệnh phân trắng trên tôm thường liên quan đến những yếu tố nào? Cách nhận biết sớm, vì sao nên xét nghiệm EHP và hướng xử lý để Anh/chị tham khảo.
Phân trắng là một tình trạng khá phức tạp, thường liên quan đến EHP, hệ vi sinh đường ruột, vi khuẩn, ký sinh trùng, tảo, thức ăn và môi trường. Anh/chị thường không có một loại thuốc nào dùng chung cho mọi ao. Khi thấy phân trắng, Anh/chị nên giảm thức ăn, kiểm tra môi trường, chài tỷ lệ và lấy mẫu xét nghiệm nếu tình trạng kéo dài.
Anh/chị có thể xem thêm bài tổng quan: Bệnh đường ruột ở tôm: nhận biết qua phân và ruột, nguyên nhân, hướng xử lý.
Phân trắng là nỗi lo của nhiều bà con vì tôm có thể chậm lớn, phân đàn và kéo dài ngày nuôi. Bài viết này giúp Anh/chị nhận biết sớm, hiểu những nguyên nhân thường gặp và tham khảo cách xử lý nhẹ nhàng, an toàn.
Nội dung chính
Phân tôm khỏe thường có màu đen hoặc nâu đen, chặt, chìm và đều màu. Khi tôm bị phân trắng, Anh/chị có thể thấy những sợi phân trắng nổi trên mặt nước hoặc nằm trong nhá, kèm theo ruột đứt khúc và tôm ăn yếu.
Phân hai màu thường được xem là bước trước khi thành phân trắng, và thường liên quan đến ký sinh trùng. Nhiều bà con còn nhận ra một dấu hiệu sớm, đó là chỉ cần thấy một đến hai sợi phân trắng hoặc phân hai màu thì trong ao thường đã có khá nhiều tôm bị ảnh hưởng, nên Anh/chị nên kiểm tra ngay.
Tuy nhiên, màu và hình dạng phân chưa đủ để xác định đúng tác nhân. Vì vậy, Anh/chị nên đối chiếu thêm với gan, ruột, nhá và môi trường.
Theo kinh nghiệm, bệnh đường ruột nói chung thường xuất phát từ năm nhóm yếu tố.
Ngoài ra, vi bào tử trùng EHP ký sinh trong gan tụy cũng thường được nhắc đến khi tôm chậm lớn và phân trắng kéo dài. Anh/chị không nên kết luận EHP chỉ vì thấy phân trắng, mà nên gửi mẫu xét nghiệm để xác định.
Ở ao bạt, lớp nhớt bạt cũng có thể khiến phân trắng xuất hiện sớm, thường vào khoảng 20 ngày tuổi.
Mỗi ao có hoàn cảnh khác nhau, nên các bước dưới đây chỉ là gợi ý và Anh/chị nên trao đổi với kỹ thuật viên trước khi thực hiện.
Anh/chị có thể giảm thức ăn khoảng 30 phần trăm hoặc cắt cữ 1-2 ngày, tùy mức độ tôm ăn. Khi tôm ăn mạnh mà bao tử không đầy và gan nhợt, việc tăng thức ăn có thể khiến phân trắng nặng hơn sau vài ngày, nên Anh/chị cần thận trọng.
Anh/chị có thể kiểm tra tảo, khí độc, pH và đáy ao, sau đó xử lý nước theo hướng dẫn, rồi cấy vi sinh vài ngày để ổn định môi trường. Anh/chị nên tránh dùng nhiều thuốc cùng lúc, vì tôm đang yếu thường nhạy cảm với những thay đổi mạnh.
Anh/chị có thể chài tôm để đếm tỷ lệ bị ảnh hưởng. Sau đó, kỹ thuật viên có thể hướng dẫn Anh/chị phối hợp men tiêu hóa, nấm men và các thuốc đường ruột phù hợp trong vài ngày. Anh/chị chỉ nên dùng kháng sinh khi thật sự cần và đúng hướng dẫn.
Sau khoảng 3 ngày, Anh/chị có thể chài lại để xem tôm có tăng trọng hay không và so sánh với chi phí đã bỏ ra. Việc này giúp Anh/chị quyết định tiếp tục xử lý hay chuyển sang hướng khác.
Một số ao bị phân trắng nhiều vụ liên tiếp, thường ở giai đoạn 25 đến 40 ngày. Khi gặp tình huống này, Anh/chị nên cân nhắc các điều sau.
Hiện chưa có loại thuốc nào ngừa riêng phân trắng. Anh/chị có thể quản lý tổng hợp để giảm nguy cơ.
| Việc nên làm | Lý do |
|---|---|
| Giữ nước sạch, hạn chế nhớt và khí độc | Giảm áp lực lên ruột và gan |
| Quản lý tảo, tránh để tảo độc phát triển | Hạn chế độc tố làm ruột yếu |
| Cho ăn theo nhá, bảo quản thức ăn khô ráo | Hạn chế tôm khó tiêu và ao dơ |
| Dùng men vi sinh, nấm men, enzyme đúng hướng dẫn | Hỗ trợ hệ tiêu hóa ổn định |
| Chài tôm soi ruột, soi phân đều đặn | Phát hiện bất thường sớm |
Không hẳn. EHP là một khả năng, nhưng phân trắng còn liên quan đến vi sinh, tảo, thức ăn và môi trường, nên Anh/chị nên xét nghiệm để xác định.
Anh/chị có thể giảm hoặc cắt cữ trong vài ngày, rồi cho ăn lại theo sức ăn thực tế trong nhá, thay vì giữ nguyên lượng cũ.
Khi tôm đã khá lớn, Anh/chị nên trao đổi với kỹ thuật viên về việc thu hoạch đúng lúc, vì để lâu tôm có thể phân đàn và hao hụt thêm.
Phân trắng là tình trạng cần Anh/chị phát hiện sớm và xử lý từng bước nhẹ nhàng. Khi Anh/chị giảm thức ăn, kiểm tra môi trường, chài tỷ lệ và xét nghiệm khi kéo dài, Anh/chị thường chọn được hướng đi phù hợp hơn cho ao của mình.
Nếu Anh/chị còn băn khoăn về tình trạng phân tôm trong ao của mình, Anh/chị có thể liên hệ kỹ thuật viên Thủy Sản Quốc Nguyên qua điện thoại hoặc Zalo 0968.86.7577. Khi liên hệ, Anh/chị có thể cho kỹ thuật viên biết giúp 4 thông tin: tình trạng tôm đang gặp, ngày tuổi của tôm, ao đất hay ao bạt, và những cách Anh/chị đã xử lý.
Bài liên quan
Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật nuôi trồng thủy sản; người nuôi nên kết hợp quan sát thực tế ao và tham vấn kỹ thuật viên trước khi áp dụng.
